Главная
АИ #28 (314)
Статьи журнала АИ #28 (314)
Доир ба ҳалҳои даврии як системаи эллиптикӣ

Доир ба ҳалҳои даврии як системаи эллиптикӣ

Цитирование

Назарӣ Б. М. Доир ба ҳалҳои даврии як системаи эллиптикӣ // Актуальные исследования. 2026. №28 (314). URL: https://apni.ru/article/15722-doir-ba-aloi-davrii-yak-sistemai-elliptik

Аннотация статьи

Дар мақола масъалаи ёфтани ҳалҳои даврии як системаи эллиптикӣ бо коэффитсиентҳои даврии комплексӣ мавриди таҳқиқ қарор гирифтааст. Бо истифода аз усулҳои таҳлили функсионалӣ ва операторҳои махсус шартҳои мавҷудият ва рафтори ҳалҳои система муайян карда шудааст. Ҳалли умумии система дар фазои функсияҳои даврӣ ба даст оварда шуда, шартҳои зарурӣ ва кифоягӣ барои вуҷуд доштани он исбот гардидаанд.

Текст статьи

Системаи намуди зеринро дида мебароем

image.png(1)

ки дар ин ҷо image.png функсияҳои тағйирёбандааш image.png, ки дар тамоми ҳамвории комплексии image.png муайян мебошад.

Мо системаи (1)-ро бо дар назардошти он, ки image.png ба фазои image.png фазои функсияҳои дар image.png бефосилаи image.png-даврӣ, нисбат ба image.png (image.png) тааллуқ дорад тадқиқ менамоем. Пеш аз ҳама оператори зеринро дохил менамоем [1]:

image.png (2)

ки дар ин ҷоimage.png панҷараи ададҳои бутун дар image.png 
image.png коэффитсиенти Фурйеи image.png аст, яъне

image.png 

Бигзор

image.png  (3)

бошад. Маълум аст, ки агар қатори Фурйеи функсияи image.png мунтазам наздикшаванда бошад, он гоҳ оператори image.png дар фазои image.png амал мекунад. Барои оператори image.png хоситҳои зерин ҷой дорад

image.png

Мақсади мо ёфтани ҳалҳои системаи (1) дар фазои image.png ба ҳисоб меравад.

Аз муодилаи дуюми системаи (1) ҳосил менамоем [2]:

image.png (4)

дар инҷо image.png доимии ихтиёрӣ, image.png қимати миёнаи функсияи image.png. Барои он, ки функсияи image.png ба фазои image.png дохил шавад бояд ифодаи image.png ба фазои мазкур тааллуқ дошта бошад. Ишораҳои

image.png ва image.png

-ро дохил намуда шартҳои имконпазирро дида мебароем.

1. Ба аргументи image.png аввал image.png-ро ҷамъ намуда ҳосил менамоем:

image.png

image.png

Барои он, ки image.png, бояд ифодаи image.png ба 1 баробар шавад, яъне 

image.png

аз инҷо, 

image.png (5)

барои дилхоҳ image.png Он гоҳ, image.png мешавад.

Акнун image.png-ро меёбем. Ҳамин тавр,

image.png

ва

image.png (6)

барои дилхоҳ image.png

Бо дар назардошти ифодаҳои (5) ва (6), маълум мешавад, ки

аст. Аз ин лиҳоз, image.png мебошад.

Аз натиҷаҳои ҳосил гардида хулоса мебарояд, ки

image.png

Фарз мекунем, ки шарти (7) иҷро мешавад, он гоҳ image.png

2. Акнун ба ёфтани ҳалли системаи (1) оғоз менамоем. Ифодаи (4)-ро ба муодилаи якуми системаи (1) гузошта ҳосил менамоем

image.png (8)

Муодилаи (8)-ро дар намуди зерин менависем

image.png

Аз инҷо

image.png

image.png доимии ихтиёрӣ. Аз баробарии охирин image.png-ро муайян менамоем

image.png

Ҳамин тавр, ҳалли умумии системаи (1) аз фазои image.png намуди зеринро доро аст:

image.png (9)

Теоремаи зерин ҷой дорад

Теорема. Бигзор коэффитсиентҳои системаи (1) ба фазои image.png тааллуқ дошта бошад ва шарти зерин иҷро шавад

image.png (10)

Он гоҳ, ҳалли умумии ситемаи (1) аз фазои image.png бо ёрии формулаи (9) тасвир карда мешавад.

Агар шарти (10) иҷро нашавад, он гоҳ image.png ва дар ҳолати

image.png (11)

будан

image.png

ва дар ҳолати ҷой надоштани шарти (11) image.png мешавад.

 

Список литературы

  1. Байзаев С. Эллиптические системы с ограниченными коэффициентами на плоскости / С. Байзаев – Новосибирск: НИИ дискретной математики и информатики, 1999. – 74 с.
  2. Джумаев Б.М. Об общем решении переопределенной системы уравнений в частных производных с комплексными периодическими коэффициентами / С. Байзаев, Б.М. Джумаев // Известия Академии наук Республики Таджикистан. Отделение физ.-мат., хим., геол. и тех. наук. 2022. – №3 (188). – С. 42-52.

Поделиться

7
Обнаружили грубую ошибку (плагиат, фальсифицированные данные или иные нарушения научно-издательской этики)? Напишите письмо в редакцию журнала: info@apni.ru

Похожие статьи

Другие статьи из раздела «Математика»

Все статьи выпуска
Актуальные исследования

#29 (315)

Прием материалов

11 июля - 17 июля

осталось 7 дней

Размещение PDF-версии журнала

22 июля

Размещение электронной версии статьи

сразу после оплаты

Рассылка печатных экземпляров

5 августа