научный журнал «Актуальные исследования» #12 (91), апрель '22

Использование существительных в английских пословицах и поговорках (с точки зрения морфологии)

Статья посвящена проблеме употребления имен существительных в составе английских пословиц и поговорок (с точки зрения морфологии). Отмечено, что морфологические особенности пословиц и поговорок редко изучаются паремиологами.

Аннотация статьи
имена существительные
пословицы и поговорки
паремиологи
морфологические признаки
Ключевые слова

Хусусиятҳои морфологии зарбулмасалу мақолҳо хело кам мавриди таҳлилу тадқиқи махсуси паремиологҳо қарор гирифтаанд. Сохтори грамматикии зарбулмасалу мақолҳо нишон медиҳанд, ки як қатор хусусиятҳое ҳастанд, ки онҳо фарқияти зарбулмасалу мақолҳоро аз дигар жанрҳои фолклор равшан нишон медиҳанд. Зарбулмасалу мақолҳо аз рӯйи сохтори худ ҷумла мебошанд. Ҷумла чун воҳиди иттилоотӣ имкониятҳои коммуникативию сохториро дорост. Он дар худ иттилоот ва муносибатҳои сохториро дарбар мегирад. Фарқияти ҷумла аз зарбулмасал дар он аст, ки зарбулмасал назар ба ҷумла маҳдудтар мебошад. Лекин зарбулмасал ва мақол ба ҳамаи нишонаҳои ҷумла ҷавобгӯй буда, хусусиятҳои синтаксисию морфологиро дорад [4, c.12]. Сохтори гамматикии зарбулмасалу мақолҳо ба сохтори морфологӣ ва синтаксисӣ ҷудо мешаванд. Таҳлили сохтори морфологии зарбулмасалу мақолҳои англисӣ собит менамояд, ки қариб дар ҳамаи онҳо чунин ҳиссаҳои нутқ, ба монанди исм, сифат, феъл, шумора ва ғайраҳо истифода гардидаанд [1, 2, 3].

Исм дар ҳар ду забон калонтарин ҳиссаи нутқ мебошад. Исм ба мафҳуми предмет далолат мекунад ва онро ифода менамояд. Дар зарбулмасал ва мақолҳои англисӣ исм хеле васеъ истифода мешавад.

Мисолҳои зеринро дида мебароем:

A beggar can never be bankrupt.

Silence gives consent.

Дар мисолҳои овардашуда овардашуда a beggar ва silence исм мебошанд, ки якумаш исми конкрет ва дуюмаш исми абстракт мебошанд.

Дар зарбулмасал ва мақолҳо ҳар ду навъи исмҳо фаровон истифода бурда шудааст ва оиди онҳо мисолҳои зеринро дида мебароем:

A man is known by the company he keeps.

Дар мисоли овардашуда “a man” исми ҷинс, конкретро ифода мекунад.

Дар зарбулмасали “A bird may be known by its song бошад, a bird исми ҷинси конкрет мебошад.

Таҳлили маводҳои фактологӣ нишон дод, ки дар зарбулмасал ва мақолҳо исмҳои маънӣ низ истифода шудаанд. Бояд қайд кард, ки исмҳои маънӣ шаклу сохти аниқ надоранд [5; 6; 7; 8; 9; 10]. Онҳоро дидан мумкин нест ва шуморидан низ имконнопазир аст ва чунин намуди исмҳоро танҳо ҳис карда мешавад. Мисолҳои мазкурро бо истифодаи исми маънӣ таҳлил менамоем:

Curiousity killed a cat.

Envy shoots at others and wounds herself.

Fortune favours the brave.

Honesty is the best policy.

Дар мисолҳои боло “сuriousity, envy, fortune, honesty” исмҳои ҷинси маънӣ мебошанд.

Истифодаи исми хос дар зарбулмасалҳои англисӣ он қадар зиёд нест.

Since Adam was a boy.

Rome was not build in one day.

Дар мисолҳои овардашуда “Adam, Rome” исмҳои хос мебошанд.

Аз мисолҳои мушоҳида намуда маълум мешавад, ки падежи умумӣ дар зарбулмасалу мақолҳои англисӣ хеле фаровон истифода бурда мешавад.

Dogs that put up many hares none.

Hunger is the best sauce.

Дар мисолҳои боло “dogs” ва “hunger” исмҳои ҷинс буда, бо падежи умумӣ ифода шудаанд.

Падежи соҳибӣ бошад, дар зарбулмасалҳои англисӣ кам ба назар мерасад.

What is got over the devil’s back is spent under his belly.

A fool’s tongue runs before his wit.

Дар зарбулмасалҳои якум ва дуюм “devil’s back” ва “a fool’s tongue” морфемаи “-s” қабул кардааст, ки он ба соҳибият далолат дорад. Бояд зикр кард, ки морфемаи “-s” и забони англисӣ асосан бо исмҳои ифодакунандаи предметҳои ҷондор истифода мегардад.

Барои ифода кардани соҳибият бо исми беҷон пешоянди of истифода мешавад, ки муодили тоҷикии он бандаки изофии “и” мебошад.

Diligence is the mother of success.

Diseases are the interests of pleasures.

Дар мисолҳои овардашуда исми ҷинси абстракт беҷон буда, бо пешоянди of ифода шудааст, ки онҳо mother of success ва interests pleasures падежи соҳибӣ мебошанд.

Бояд зикр кард, ки дар забони англисӣ исм дорои ду шакли шумора мебошад, шумораи танҳо ки он морфемаи сифрӣ дорад: ва шумораи ҷамъ, ки он тавассути якчанд морфемаҳои “-s”, “-es” морфемаи ҷойивазкунӣ мебошанд [11, c. 28; 12].

Инчунин дар зарбулмасалу мақолҳо исми забони англисӣ дар шакли ҷамъ бо морфемаи “-es” омада метавонанд, ки мо онҳоро дар мисолҳои зерин дида мебароем.

All asses wag their ears.

Дар ин ҷо ass дар шакли ҷамъ бо морфемаи -es сохта шудааст.

Дар шакли ҷамъи исми забони англисӣ морфемаи ҷойивазкунӣ низ мебошад, ки решаи калима тамоман тағйир меёбад.

Men may meet but mountains never.

Хулоса, истифодаи исм, ки яке ҳиссаи калонтарини нутқ буда, дар зарбулмасалу мақолҳои англисӣ фаровон ба назар мерасад. Аз мушоҳидаҳо ба чунин хулосае омадем, ки исмҳои ҷинс ва исмҳо дар шакли танҳо хеле зиёд дучор мешаванд.

Текст статьи
  1. Ашрапов, Б. П. Морфологические особенности и уровень употребления сложных арабских наречий в таджикском литературном языке XVIII-го века / Б. П. Ашрапов // Актуальные научные исследования в современном мире. – 2022. – № 1-7 (81). – С. 94-98.
  2. Ашрапов, Б. П. Способы образования суффиксальных наречий в "Тухфат-ул-хони" Мухаммадвафо Карминаги / Б. П. Ашрапов // Вестник Таджикского национального университета. Серия филологических наук. – 2015. – № 4-2(163). – С. 86-90.
  3. Ашрапов, Б. П. Уровень употребления предлога «ба=к» в таджикском литературном языке XVIII века / Б. П. Ашрапов // Актуальные научные исследования в современном мире. – 2022. – № 1-7 (81). – С. 99-102.
  4. Раджабова М.М. Структурно - семантические особенности коммуникативных фразеологических единиц в таджикском и английском языках. Автореферат диссертации. - Худжанд, 2010. - 27с.
  5. Рашидова, Д. А. Особенности применения рифмованной прозы(саджъ) и её форм в макамах Бадеуззамана Хамадони / Д. А. Рашидова // Ученые записки Худжандского государственного университета им. академика Б. Гафурова. Серия гуманитарно-общественных наук. – 2019. – № 3(60). – С. 72-76.
  6. Рашидова, Д. А. Созвучие и различие макома "Мазирия" Баде’уззамона Хамадонии "Сикбоджия" Хамидуддина Балхи / Д. А. Рашидова // Ученые записки Худжандского государственного университета им. академика Б. Гафурова. Серия гуманитарно-общественных наук. – 2017. – № 3(52). – С. 116-119.
  7. Рашидова, Д. А. Стилистические особенности писем в десятом веке / Д. А. Рашидова // Вестник Педагогического университета. – 2017. – № 4(71). – С. 76-82.
  8. Рашидова, Д. Взгляды на творческую деятельности поэзии "бади-аз-заман Хамадони (на тадж.) / Д. Рашидова // Вестник Педагогического университета. – 2012. – № 4(47). – С. 5-10.
  9. Рашидова, Д. Влияние Корана на произведения современных поэтов / Д. Рашидова // Вестник Таджикского национального университета. Серия филологических наук. – 2015. – № 4-6(177). – С. 221-225.
  10. Рашидова, Д. Кратко о тематике и стиле писем Бадеуззамана Хамадани / Д. Рашидова // Ученые записки Худжандского государственного университета им. академика Б. Гафурова. Серия гуманитарно-общественных наук. – 2011. – № 1(25). – С. 54.
  11. Усмонов К.У. Грамматикаи муқоисавии забонҳои англисӣ ва тоҷикӣ. Хуҷанд, 2017. – 379 с.
  12. Фозилов М. Фарҳанги ибораҳои рехтаи забони тоҷикӣ. Ҷ.1 Душанбе, 1963. – 952 с.
Список литературы
Ведется прием статей
Прием материалов
c 01 октября по 07 октября
Осталось 6 дней до окончания
Публикация электронной версии статьи происходит сразу после оплаты
Справка о публикации
сразу после оплаты
Размещение электронной версии журнала
11 октября
Загрузка в eLibrary
11 октября
Рассылка печатных экземпляров
21 октября